Atasözleri ve Deyimler

Türkçenin zengin söz hazinesinden atasözleri ve deyimler; anlamları ve örnek cümleleriyle.

Atasözü

Ağaç yaş iken eğilir

İnsan küçük yaşta daha kolay eğitilir ve iyi alışkanlıklar kazanır. Büyüdükten sonra huy ve alışkanlıkları değiştirmek zordur.

Deyim

Ağzı kulaklarına varmak

Çok sevinmek; sevincini yüzündeki kocaman bir gülümsemeyle belli etmek.

Deyim

Ateş pahası

Çok pahalı.

Deyim

Ayağına çabuk

İşlerini hızlı gören, bir yere çabucak gidip gelen.

Atasözü

Ayağını yorganına göre uzat

Harcamalarını gelirine, isteklerini de imkânlarına göre ayarla; gücünün yetmeyeceği işlere girişme.

Atasözü

Birlikten kuvvet doğar

Bir araya gelip el ele veren insanlar, tek başına olanlardan çok daha güçlüdür.

Atasözü

Bugünün işini yarına bırakma

Yapılması gereken bir işi ertelemeden, zamanında yapmak gerekir; ertelenen işler birikir ve zorlaşır.

Deyim

Burnu havada olmak

Kendini başkalarından üstün görmek, kibirli davranmak.

Deyim

Çam devirmek

Farkında olmadan yersiz, kırıcı bir söz söylemek ya da uygunsuz bir davranışta bulunmak.

Atasözü

Damlaya damlaya göl olur

Küçük birikimler ya da emekler zamanla bir araya gelerek büyük bir sonuç oluşturur. Az da olsa düzenli biriktirmek önemlidir.

Atasözü

Dost kara günde belli olur

Gerçek dost, insanın zor ve sıkıntılı gününde yanında olan kişidir.

Deyim

Dört gözle beklemek

Bir kişiyi ya da bir şeyi büyük bir özlem ve sabırsızlıkla beklemek.

Deyim

Dut yemiş bülbüle dönmek

Normalde çok konuşan birinin bir anda hiç sesini çıkarmadan susup kalması.

Atasözü

Erken kalkan yol alır

Güne erken başlayan kişi, işlerinde daha çok ilerler.

Deyim

Havadan sudan konuşmak

Önemli bir konuya girmeden, gündelik ve önemsiz şeylerden söz etmek.

Deyim

İğne ile kuyu kazmak

Çok zor ve uzun süren bir işi, yetersiz imkânlarla ve büyük bir sabırla yapmaya çalışmak.

Deyim

İki ayağı bir pabuca girmek

Çok telaşlanmak, ne yapacağını bilemeyecek kadar aceleye düşmek.

Atasözü

İşleyen demir ışıldar

Sürekli çalışan ve kendini geliştiren insan her zaman canlı, becerikli ve başarılı olur.

Atasözü

Kediye ciğer emanet edilmez

Bir şey, ona göz dikmiş ya da onu kötüye kullanabilecek birine emanet edilmez.

Deyim

Kılı kırk yarmak

Bir işi yaparken en küçük ayrıntıları bile önemseyerek aşırı titiz davranmak.

Deyim

Kulak misafiri olmak

Başkalarının kendi aralarında yaptığı bir konuşmayı istemeden duymak.

Atasözü

Ne ekersen onu biçersin

İnsan, yaptığı iyi ya da kötü davranışların karşılığını er geç görür.

Deyim

Pire için yorgan yakmak

Küçük bir sıkıntıdan kurtulmak için çok daha büyük bir zararı göze almak.

Atasözü

Sabreden derviş muradına ermiş

Bir işin sonucunu sabırla bekleyen kişi, sonunda isteğine kavuşur.

Atasözü

Sakla samanı, gelir zamanı

Gereksiz ya da değersiz gibi görünen bir şey bir gün işe yarayabilir; bu yüzden elimizdekini hemen atmamalıyız.

Atasözü

Sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yer

Bir şeyden zarar gören kişi, ona benzeyen şeylere karşı da aşırı dikkatli davranır.

Deyim

Tavşan uykusu

Çok hafif, en küçük seste bölünen uyku.

Atasözü

Üzüm üzüme baka baka kararır

İnsanlar birlikte oldukları kişilerden etkilenir; zamanla onların davranışlarını ve alışkanlıklarını edinir.

Atasözü

Yalancının mumu yatsıya kadar yanar

Yalan uzun süre saklanamaz; kısa zamanda ortaya çıkar.

Deyim

Yerinde saymak

Hiç ilerleme gösterememek, olduğu yerde kalmak.